بهره‌هاى نفسانى و شهوات حيوانيه مباحه است چه رسد باز داشتن نفس را از زشتيها و عدم متابعت آنها به طورى كه نفس مركوب آنها شود . بلكه مركوب او شوند همه * گر ز شهوت به صبر باز آيد تلخى صبر اگر گلوگير است * عاقبت خوشگوار خواهد بود « 1 » و نيز گويد : حقيقت صبر جرعه جرعه خوردن غصه‌ها در مصائب و تحمل بلايا است ، چنان كه در « مسكن الفواد » ( شهيد ثانى ) فرموده و نسبت به لغت داده است ، « الصَّبْر الحَبْسُ للنّفس مِنَ الفَزَع مِن المُكروه و الجَزَع عنه و انّما يَكونُ ذلك بِمنعِ باطِنه مِن الاضطراب و اعضائِه مِنَ الحَرَكاتِ الغَير المعتادة » و غايت صبر اين است كه فرقى بين نعمت و محنت ( آنچه در مقابل نعمت است ) نگذارد بلكه محنت را بر نعمت ترجيح دهد ، زيرا علم به حسن عاقبت آن دارد . « 2 » در بحث‌هاى قبل دباره اقسام سه‌گانه صبر ( صبر در مصيبت ، صبر در معصيت ، صبر در عبادت ) بطور مشروح سخن گفتيم كه ديگر به آنها نمىپردازيم . فرهنگ صبر در اسلام صبر در اسلام خود نوعى فرهنگ و دانش است ، دانشى كه بايد آموخت ، بايد در مواضع مختلف آن را تكرار كرد تا مثل هر صفتى براى انسان ملكه شود .

--> ( 1 ) . لئالى الاخبار ، جلد 1 ، صفحه 254 و 253 - كتاب « مسكن الفواد عند فقد الا حبّه و الاولاد » از شهيد ثانى ( ره ) است ( يعنى ساكن كردن دل در موقع فقدان و از دست دادن دوستان و فرزندان ) گفته‌اند وجه اينكه اين كتاب را نوشت اين بود كه فرزندان زيادى از او وفات يافتند و فقط شيخ حسن صاحب معالم آن محقق شهير و عالم عامل باقى ماند ولى اعتماد و اطمينانى به زنده ماندن او نداشت وقتى شهيد ثانى به شهادت رسيد فرزند او 4 سال يا 7 سال داشت ، رساله « مسكن الفواد » در سال ( 1342 ) هجرى در نجف اشرف به چاپ رسيد ( الانوار النعمانية ) ، جلد 3 ، پاورقى صفحه 201 ) . ( 2 ) . لئالى الاخبار ، جلد 1 ، صفحه 254 ، 253 . .